کدام کولر سالم‌تر است: آبي يا گازي؟
اجداد ما براي خنک شدن از چيزي شبيه بادبزن‌هاي دستي استفاده مي‌کردند يا بوته‌هاي مرطوبي جلوي خانه‌هاشان مي‌گذاشتند تا هواي داغي که روي آنها مي‌وزد خنک شود و خانه‌شان را خنک کند. بعدها با پيشرفت معماري، بادگيرها جاي بوته‌ها را گرفتند و بعدتر، با کشف الکتريسيته، پنکه جايگزين آن بادبزن‌هاي اوليه شد و کولرهاي آبي جاي بادگيرها را گرفتند.
امروزه اما براي خنک کردن خانه‌ها معمولا از کولرهاي آبي يا گازي يا پنکه استفاده مي‌شود.
به نظر شما کدام‌يک از اين گزينه‌ها سالم‌تر و کم‌خطرتر است؟ ...
خيلي‌ها فکر مي‌کنند پنکه ديگر قديمي شده و کاربرد ندارد اما هنوز هم طرفداران پنکه، کم نيستند. حرکت پره‌هاي اريب پنکه، هواي داخل خانه را جابه‌جا مي‌کند و سبب تهويه محيط مي‌شود. اگرچه باد پنکه به خنکي باد کولرهاي آبي و گازي نيست اما براي آنهايي که در مقابل کولر‌هاي آبي دچار تن درد مي‌شوند، گزينه مناسبي است. اگر پنکه در خانه داريد، اين نکته ايمني را به ياد داشته باشيد که پره‌هاي تيز پنکه تهديدي جدي براي انگشتان کودک شماست و اگر کودکي در خانه داريد، بايد موقع روشن بودن پنکه، بيش از پيش مراقبش باشيد.
? کولر آبي
امروزه روي پشت‌بام بيشتر خانه‌هاي قديمي‌ساز مي‌توانيد کولرهاي آبي و کانال‌هاي مربوط به آن را ببينيد. در کولر آبي، سرما با استفاده از تبخير قطرات بسيار ريز آبي که با هوا آميخته شده، توليد مي‌شود. اين نوع کولرها براي نقاطي که آب و هوايي خشک دارند، مناسب‌اند اما استفاده از آنها در مناطقي که رطوبت بالايي دارند (مثلا در شهرهاي شمالي و جنوبي که شرجي هستند)، چندان مناسب نيست.
کولرهاي آبي اگرچه مزايايي دارند، مضراتي هم دارند که به نظر مي‌رسد با توجه به آنها يا بايد کولرهاي گازي را جايگزين‌شان کرد يا اصول بهداشتي و ايمني آنها را به طور کامل به اجرا درآورد.
مشکل اصلي کولرهاي آبي که به ويژه در روزهاي آلودگي هواي تهران بيشتر به چشم مي‌آيد، اين است که کاملا در معرض گرد و خاک و هواي آلوده است و از اين طريق، آلودگي‌ها و عوامل بيماري‌زا (باکتري‌ها، ويروس‌ها و قارچ‌ها) به راحتي وارد خانه مي‌شوند. اکثر افرادي که از کولر آبي استفاده مي‌کنند، در طول تابستان دچار سردردهاي موقت، گرفتگي بيني، گلودرد، عطسه و سرفه مي‌شوند و اين به علت آلودگي‌هاي ناشي از اين سيستم خنک‌کننده است. پوشال کولرها مملو از گرد و غبار و قارچ است و از آنجا که رطوبت دارد و آفتاب نيز به داخلش نمي‌تابد، اين عوامل با جريان هوا به داخل خانه راه مي‌يابند.
اين موضوع به ويژه در شهرهاي آلوده‌اي نظير تهران که ذرات معلق در هوا بيشتر است، شديدتر است.
? ? توصيه به آنهايي که از کولر آبي استفاده مي‌کنند
?) هر سال پوشال کولرتان را عوض کنيد يا خوب آن را بشوييد. سطوح داخلي و کف کولر نيز بايد کاملا تميز شود.
?) به آب مخزن کولر، محلول ضدعفوني‌کننده سانوسيل اضافه کنيد.
?) پس از شستشو و قبل از روشن کردن کولر، به مدت ?? دقيقه، تنها پمپ آب را روشن کنيد تا پوشال‌ها کاملا خيس شود.
?) برق‌گرفتگي شايع‌ترين خطري است که موقع راه‌اندازي‌ کولرهاي آبي، صاحب‌خانه‌ها را تهديد مي‌کند. يادتان باشد که اين کولرها کاملا مرطوب‌اند و اين رطوبت به تشديد برق‌گرفتگي کمک مي‌کند.
?) بدنه کولر فلزي است و سيم‌پيچي آن کمي مبهم. پس تعمير آن را به دست متخصصان بسپاريد و هرگز براي تعمير آن تنها به پشت‌بام نرويد.
?) اگر تازه به خانه‌اي اسباب‌کشي کرده‌ايد، قبل از تعويض پوشال کولر با يک فازمتر بدنه کولر را چک کنيد تا برق نداشته باشد و پيش از هر اقدام ابتدا برق ساختمان را قطع کنيد.
?) حتي‌الامکان کانال‌کشي کولرهاي آبي را از کوتاه‌ترين مسير انجام دهيد و اگر کانال‌هاي کولر خارج از ساختمان است، به وسيله عايق‌کاري از گرم شدن کانال‌ها و به هدر رفتن سرما جلوگيري کنيد. براي جلوگيري از تابش مستقيم آفتاب روي کولر نيز سايباني روي آن نصب کنيد.
?) در طول روز تا حد ممکن از دور کند کولر استفاده کنيد و به‌طور مداوم آن را روشن نگه نداريد.
? کولرهاي گازي
کولرهاي گازي برخلاف کولرهاي آبي رطوبت محيط را افزايش نمي‌دهند و در مناطق مرطوب کارايي زيادي دارند. تا ?? سال پيش کولرهاي گازي تنها در شهرهاي جنوبي کشور استفاده مي‌شد اما چند سالي است که استفاده از آنها تقريبا در همه جا رايج شده است.
کولرهاي گازي هواي درون خانه را به درون مي‌کشند و خنک مي‌کنند. بنابراين احتمال ورود آلودگي از بيرون خانه به درون خانه بسيار کمتر است اما مشکل اصلي اين کولرها، مصرف بالاي انرژي است که البته با نصب و نگهداري مناسب و با رعايت تناسب ظرفيت برودتي کولر با فضاي موردنظر مي‌توان اين مشکل را نيز به حداقل رساند.
کولرهاي گازي به لحاظ شکل ظاهري و نوع کاربردشان به دو نوع اصلي تقسيم مي‌شوند: پنجره‌اي و اسپليت. برق مصرفي کولرهاي پنجره‌اي ?/? برابر اسپليت است و اگرچه انواع اسپليت از انواع پنجره‌اي گران‌ترند ولي اين گراني در طول چند سال و با توجه به قبض برقي که پرداخت مي‌کنيد، جبران خواهد شد.
? ? توصيه به آنهايي که مي‌خواهند کولر گازي بخرند
?) هنگام انتخاب نوع و قدرت کولر گازي، ابعاد اتاق‌هايتان را در نظر بگيريد.
?) موتور برخي کولرهاي گازي براي مناطق جغرافيايي بسيار گرم و مرطوب ساخته شده و هيچ نيازي نيست در شهري مثل تهران از اين کولرها تهيه کنيد.
?) کولرهاي گازي که به صورت قاچاق وارد مي‌شوند، اگر چه ارزان‌ترند ولي ضمانت‌نامه ندارند و چندان قابل اعتماد نيستند.
?) از فروشنده بخواهيد آدرس نزديک‌ترين نمايندگي نصب و خدمات بعد از فروش کولر را زير فاکتورتان قيد کند.
?) استفاده از مواد ضدزنگ در کولرهاي اسپليت باعث طولاني شدن عمر دستگاه و تبادل سريع گرما و سرما مي‌شود و در کاهش مصرف برق و راندمان نهايي نيز تاثير متقابل دارد.
?) کولرهاي گازي درجه تنظيم دما دارند. تنظيم اين درجه روي ?? تا ??سبب مي‌شود وقتي هواي اتاق به اين درجه رسيد، خود به خود کولر خاموش شود و انرژي کمتري مصرف شود.

 

منبع : روزنامه سلامت